Derk Arents Omta overleden “aan verval van krachten”

zandt 1868De geboorte van Arent Willems op 29 september 1709 is een gebeurtenis die iedere Omta aangaat. Want nadat Arent, landbouwer aan de Vierhuizerweg in Spijk, op zijn 42-ste in 1751 trouwt met de dan 24-jarige Geertje Arents krijgt het echtpaar twee dochters en vier zonen: Willem Arents, Arent Arents, Tjasse Arents en Derk Arents. In 1811 eisen de Fransen dat iedere Nederlander een eigen achternaam heeft, onze bezetters worden gek van de verwijzingen naar de voornaam van de vader. Kort: ze weten niet welke Jan Corneliszoon ze zoeken voor zijn belastingaanslag of oproep voor de militaire dienst. De zonen van Arent Willems en Geertje Arents kiezen onder napoleontische dwang ieder hun eigen, andere achternaam: Willem Arents Van der Ploeg, Arent Arents Ungersma, Tjasse Arents Biewenga èn: Derk Arents Omta. Dat zal wennen geweest zijn.

Derk Arents Omta is in 1767 als nakomertje geboren. Zijn vader is dan al 58 en overlijdt als Derk Arents nog maar 9 jaar is. Derk Arents kiest in 1811 de achternaam Omta omdat hij dan een boerderij heeft op de restanten van de middeleeuwse Omtadaborg, een versterkt kasteel in ’t Zandt (boven, in het midden van de kaart). Derk Arents heeft een jaar eerder de boerderij overgenomen van zijn schoonmoeder Engeltje Jans. Met het aannemen van de achternaam Omta wordt hij de stamvader van zijn kinderen en alle andere Omta’s sindsdien geboren.

Er is meer bekend over Derk Arents. In 1792 trouwt hij te Godlinze met Martje Klaassens. Zij krijgen eerst zes zonen en daarna drie dochters. Materieel gaat het hem voor de wind: hij staat op een lijst met ‘hoogstaangeslagenen’ in het departement Westereems, de door de Fransen opgelegde samenvoeging van Groningen, Drenthe en het Duitse Reiderland. De eerste Omta uit de geschiedenis betaalt tussen 300 en 350 gulden belasting, zo’n zesduizend in de euro’s van nu.

luinga (kleur)Derk Arents heeft middelen en ambitie om zijn boerderij aanzien te geven en bezoekt (mogelijk in 1824) de veiling van de inboedel van de Luingaborg in Bierum. Hij keert huiswaarts met “een hek en vier marmeren beelden op voetstukken voor de verfraaiing van zijn boerderij”. Voor zichzelf koopt de eerste Omta in  1822 onderhands “twee banken aan de noordzijde in de kerk te ’t Zandt ter rechter zijde van de preekstoel”.

Juli 1842, twee jaar na de dood van zijn vrouw,  informeert Derk Arents vrienden en bekenden over het overlijden van zoon Arend Derks: “Heden overleed te Groningen mijn geliefde oudste zoon, in den ouderdom van 49 jaren, na eenige jaren sukkelend lijden”. Een broer van de overledene, Willem Derks, woont en werkt dan met zijn vrouw Derkje Luilfs Edema bij zijn vader op de Omtadaborg. In 1843 wordt hun enige kind geboren: Luilf Willems Omta. Derk Arents heeft D.A. Omta dooddeze kleinzoon nog net gekend: als Luilf Willems een jaar oud is overlijdt opa. “Uit aller naam” delen dochter Engeltje Derks Omta en haar man Garmt Ties Tiessen in 1844 op pagina drie van de Groninger Courant hun verlies met de lezers: “Heden, den 17 februarij, des morgens te 4 uren, overleed, op Omtada, aan verval van krachten, onze geliefde Vader en Behuwd-Vader Derk Arents Omta, in den ouderdom van ruim 76 jaren”. Willem Derks zet het boerenbedrijf voort tot zijn dood in 1849. Dan neemt zijn weduwe het over. Wanneer zij in 1864 ook sterft wordt Luilf Willems landbouwer op de Omtadaborg.

En eigenlijk hadden die Fransen wel een punt.

Geplaatst in Voorgeslacht | Getagged , , , | 1 reactie

Burgemeester financiert Omtaweg met kwartjesfonds

Albert Omta & Elisabeth BartelsAlbert Omta, zoon van Wiert Pauwel Omta en Antje Douma, zag in 1914 het levenslicht in Bierum. Op de foto staat hij met zijn vrouw Elisabeth Bartels. Voor zijn verzetswerk tijdens de Tweede Wereldoorlog ontving Albert Omta meerdere onderscheidingen. Na de oorlog begon hij aan een loopbaan als burgemeester: van 1946 tot 1965 van de gemeente Noordbroek en na de fusie in 1965 van deze gemeente met Zuidbroek van de nieuwgevormde gemeente Oosterbroek (tegenwoordig Menterwolde). Hij bleef daar burgemeester tot aan zijn pensionering in 1979. Na zijn overlijden schreef Louis van Kelckhoven onderstaand In Memoriam voor het Dagblad van het Noorden (gepubliceerd op 3 september 2008).

“In Huize St. Jozef in Sappemeer is afgelopen zaterdag oud-burgemeester Albert Omta op 93-jarige leeftijd overleden. Omta was 33 jaar burgemeester. Eerst van Noordbroek, later van Oosterbroek, de huidige gemeente Menterwolde. Eigenzinnig, rechtlijnig en zuinig, maar ook innovatief.

Zo had Noordbroek misschien wel de eerste vuilophaaldienst van Nederland. Burgemeester Omta liet een kar, getrokken door twee Belgische paarden, door het dorp rijden om het huisvuil op te halen. “Uniek voor Nederland”, zegt Klaas Nieland, gemeentesecretaris van Menterwolde en sinds jaar en dag goed bevriend met Omta.

Albert Omta was een burgemeester van de oude stempel; eigenzinnig en rechtlijnig. “Maar met een gigantische uitstraling”, zegt Nieland. Omta, geboren in het Noord Groningse Bierum, werd op 1 augustus 1946 benoemd tot burgemeester in Noordbroek.
Klaas Nieland:
”Hij was een 
groot verzetsman, maar daar praatte hij alleen met intimi over.”
Na de oorlog
kreeg Omta verzetsonderscheidingen uit Nederland en Amerika. Daarnaast was 
hij Ridder in de 
Orde van Oranje Nassau.

Al snel na zijn benoeming kwam Omta met het saneringsplan poldergebied Noordbroek. Nieland: “Arbeiderswoningen werden vervangen door sociale woningbouw. De woningen met douche, toilet en zonnige kamers waren revolutionair.”

Samen met zijn vrouw richt te Omta Avondzon op, een stichting die zich bezighield met het bouwen en verhuren van bejaardenwoningen.

Overlijdensbericht Albert Omta (1914-2008)Op 1 juli 1965, nadat Noordbroek en Zuidbroek vrijwillig waren samengevoegd tot de gemeente Oosterbroek, werd Albert Omta benoemd tot burgemeester, wat hij tot zijn afscheid in 1979 bleef. Na zijnpensionering bleef hij in Zuidbroek wonen.

Omta was een fervent wandelaar en de Omtaweg, waaraan het Van der Valk restaurant ligt, lag vaak op zijn route. Voordat deze weg er lag, reed het zware vrachtverkeer van de zandwinning Botjesgat dwars door het dorp Zuidbroek. Omta liet exploitanten een kwartje per kuub zand extra betalen. Van dat zogeheten kwartjesfonds werd de weg aangelegd.

Op de dag van Omta’s afscheid reed Nieland met hem door de gemeente. “Bij wat we nu kennen als de Omtaweg, bleven we staan. Kijk eens naar buiten, zei ik, valt je ook iets op? Prachtig vond ie het.”

Een jaar geleden verhuisden Albert Omta en zijn vrouw Bets naar Huize St. Jozef in Sappemeer. Bets Omta-Bartels overleed zeven weken geleden. Albert Omta wordt morgenmiddag om twee uur gecremeerd in het crematorium in Groningen.”

Geplaatst in Voorgeslacht | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Lindsay Omta zoende haar Eric voor het eerst in Gasworks Park

Lindsay Omta & Eric OlberdingZaterdag 2 augustus 2014 trouwen Lindsay Omta en Eric Olberding. Lindsay (geboren in 1986) is een dochter van Stephen Omta en Jody Enzie. Het huwelijk wordt voltrokken in Bellingham (Washington). Lindsay en Eric maakten een website voor hun huwelijk. Lindsay beschrijft daar hoe zij ten huwelijk werd gevraagd. Ze keerden daarvoor terug naar de plek van hun eerste kus: Gasworks Park.

“Eric vroeg me op 30 maart 2013 ten huwelijk in het Gasworks Park in Seattle (Washington), de plek van onze eerste kus.

Seattle blijft trouw aan zijn stereotypen: zeer zelden is er een mooie, zonnige dag tussen de maanden oktober en juli. Echter, op deze bijzondere dag scheen de zon en het was een warme, mooie dag om naar buiten te gaan en te genieten van een aantal van de voordelen van het leven in de staat Washington.

Lindsay Omta (trouwfoto)Omdat het onverwacht prachtig weer was, stelde Eric voor dat we naar het Gasworks Park zouden gaan, aangezien we er lange tijd niet waren geweest. We konden er een leuke dag van maken. Ik stemde toe, zonder iets te vermoeden.

We kwamen aan bij Gasworks Park en liepen naar de top van de grote heuvel in het park dat over Lake Union kijkt en een prachtig uitzicht geeft op de skyline van Seattle. Ik weet wat je denkt …… dat hij op dat moment knielde en me vroeg om met hem te trouwen ….. noppes! Dat is niet wat er gebeurde.

Degenen onder jullie die in de Pacific Northwest wonen weten heel goed dat als het een mooie dag is, ongeveer 90% van de bevolking exact dezelfde dingen gaat doen als jij. Vanwege dit feit waren er ook ongeveer 100 andere mensen op de top van de heuvel om te genieten van het uitzicht en de zon. Eric gaf later toe dat hij van plan was mij ten huwelijk te vragen op die top, maar hij durfde het niet bij het zien van al die mensen.

Dus liepen we vanaf de top van de heuvel naar beneden en wandelden ongeveer een half uur in het park. Op dat moment besloten we om in het gras te gaan zitten in een ander deel van het park. Om gewoon wat te praten en te genieten van de zon.

Ik zat wat te mijmeren, keek over het water weg van Eric om te genieten van het uitzicht en het moment. Toen hoorde ik hem zeggen: “Lindsay?” en draaide ik mijn hoofd om te zien wat hij wilde. Hij hield de ring vast en vroeg me om met hem te trouwen!

Het was perfect, persoonlijk en intiem. Ik kon niet op een mooier moment ten huwelijk gevraagd worden!”

Geplaatst in Varia | Getagged , , | Een reactie plaatsen

In de voorkamer bij elkander gezeten

maas en scheldebodeartikelbrandelemaheertCommissionair Klaas Aldert Omta koopt in 1871 de Elemaheerd, een statige boerderij in Godlinze.  Met de steun van zijn vrouw Weke Jans Wiertsema  is hij er tot zijn dood landbouwer. Tragiek kan het boerenbedrijf niet ontzegd worden. In 1906 sterft een dagloner bij het vervoer van een stier.

In 1900 brandt de schuur af na een blikseminslag. De Maas- en Scheldebode: “De bewoners die in een der voorkamers bij elkander waren gezeten, bemerkten al ras tot hun schrik, dat de slag die in ’t boveneind van der schuur was geslagen op onderscheidene plaatsen reeds brand had veroorzaakt, en aan blusschen niet meer te denken viel.”

 

 

 

 

Geplaatst in Voorgeslacht | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen

De Omta-hazewindhond

Hazewind Omta (2)Na de dood van haar man Willem Derks Omta (1797 – 1849) gaat weduwe Derkje Luilfs Edema (1808 – 1864) verder met de plannen voor nieuwe schuren achter het woonhuis van de Omtadaborg in ’t Zandt. Twee jaar na het overlijden van Willem Derks Omta is de immense schuur, een driekapper, klaar. Om de oplevering te vieren geeft de familie opdracht een gietijzeren ornament te maken: een liggende hazewindhond met op de halsband de naam ‘Omta’. Het werkstuk krijgt een plaats in het bovenlicht van de voordeur.

Windhonden werden tot ver in de negentiende eeuw geassocieerd met de adelstand. De Omta’s waren nimmer van adel maar woonden in dit geval wel op stand. Mogelijk hadden de Omta’s hazewindhonden op de Omtadaborg. Misschien voor de jacht. Misschien deden ze al mee aan wedstrijden. Wie kan het nog zeggen? Maar ze moeten een relatie met dit ras hebben gehad want zo’n verfraaiing voeg je niet zo maar toe aan je woning.

Oude Laan zwart-wit (Usquert)December 1924 trouwen Anna Aleida Dojes (1897 – 1980) en Dirk Westerdijk. Ze nemen hun intrek in de voor hen gebouwde villa (op de foto) bij de boerderij ‘Oude Laan’ in Usquert. In 1920 erfden Anna Aleida, haar broer Renger Lulolf en hun oom Simon Willem Omta  de Omtadaborg van (groot)moeder Antje Simens Mulder, de weduwe van Luilf Willems Omta. Zijn moeder, Derkje Luilfs Edema, gaf in 1851 opdracht voor het houtsnijwerk met de hazewindhond.

Na een aantal transacties wordt Anna Aleida Dojes in 1922 alleen-eigenaresse van de Omtadaborg. Ze heeft dan bijna 250.000 gulden geïnvesteerd. Het is geen goede belegging: tien jaar later worden de boerderij en 60 hectaren grond verkocht voor 65.000 gulden en verdwijnen daarmee uit de familiesfeer.

Maar om de herinnering aan de familieboerderij in ere te houden blijft de hazewind wel in de familie. Het zwart-wit beschilderde gietijzerwerk krijgt een plek in het bovenlicht boven de voordeur van de Oude Laan.

Hazewind Omta (1)In 1996 hoort de Provinciale Groninger Oudheidkundige Commissie dat de Oude Laan wordt verkocht. De commissie wil de band van de hond met de familie in stand houden. Restaurateur Lammert Muller uit Zuidhorn knapt de hond zo goed als het gaat op en herstelt de oorspronkelijke kleurstelling. Op 2 juli neemt R.R. Dojes als rechtmatige eigenaar op zijn zeventigste verjaardag de gerestaureerde hond in ontvangst. Van de Omta-hond worden ook drie houten replica’s gemaakt: twee voor de (voormalige) bewoners van de Oude Laan, het derde exemplaar is voor de Omtadaborg.

Geplaatst in Voorgeslacht | Getagged , , , , , | Een reactie plaatsen